Çay Demlemeye Dair

0
1028

Çay Tavşan Kanı Demlenir

Çay Demlemeye Dair birkaç sözümüz var…

Çay Demlemeye DairKelime kökeni olarak ana vatanı Çin’e dayanan Çay, işlenmiş bitki yapraklarının kaynatılmasıyla veya haşlanmasıyla elde edilen bir içecek türüdür. Çayları birçok kritere göre sınıflara ayırmak mümkün olmakla beraber üç temel çay çeşidi vardır: siyah çay, yeşil çay ve beyaz çay.

Kültürümüzde çayın yeri ve önemi büyüktür. Sabah kahvaltısında, ara öğünlerde, akşam yemeğinde, bir şeyler atıştırırken veya yorgunluk atmak isterken ve hatta misafir ağırlarken neredeyse tek seçenek olarak çay ikram eder içeriz. Ancak yine de bu güzel içeceği tam olarak bilmeyenler veya tadını çıkaramayanlar da vardır. Örneğin Doğu Blok’unda yer alan ülkelerin çoğunda çaydan ziyade kahve revaçtadır. Yolunuz düşerse yanınıza sallama da olsa çay alın…

Kışın soğuğunda içimizi ısıtırken yazın sıcağında tam tersine serinleten çay, doğru bir biçimde demlendiğinde o enfes tadı tutkulu bir biçimde sizi bir bardak daha içmeye devam eder. Evet, çay tiryakilik babında bağımlılık yaratan bir içecektir. Çaya bu kadar düşkün olduğumuzdan dolayı çayın iyisini, güzel demlenmiş olanı anında ayırt edenlerimiz vardır. Bu anlamda en güzel çaya, tavşan kanı ifadesini yüklemişiz. Eğer hala tavşan kanı çay demlemeyi bilmeyenler varsa, çayım güzel olmuyor diyenler yakınmaya başlıyorsa bu yazdıklarımızı aklınızın bir köşesinde tutmanızda fayda var.

Tavşan Kanı Çay Nasıl Demlenir ?

Basit Bir Yöntem: 

Bu yöntem çaya bir an önce kavuşmak isteyenler içindir. Çaysadım, bana bir an önce ay bulun diyenler dilerlerse uygulayabilirler…

  1. Öncelikle çaydanlığı bir güzel yıkayın ve durulayın.
  2. Daha sonra içi hala nemli olan çaydanlığa içeceğiniz miktarda çayı ekleyin ve ocak üzerinde bir süre bekleterek suyun buharlaşmasını ve daha fazla nemin ortaya çıkmasını sağlayın.
  3. Ardından üzerine kaynayan suyu dökerek kısık ateşte yaklaşık 10 dakika içinde çökmesini bekleyin. Bu arada bazıları kaynar su yerine kaynamaya yakın su eklemeyi de önermektedir.
  4. Çay çökerken alttaki suyun sürekli olarak kaynamasına izin vermeyin. Aksi halde üst demlikteki çay çökmeyecek ve haşlanma diye tabir edilen durum ortaya çıkacaktır.
  5. Eğer demleme çay değil de poşet çay kullanacak olursanız, içmiş olduğumuz poşet çayları (siyah çay veya bitki çayları) kullandıktan sonra atmayın. Ilık şekilde suyunu iyice süzmeden yüzünüzde, boynunuzda, dirseklerinizde, ellerinizde ve özellikle gözlerinizde bir müddet tutun. Gözün etrafındaki damarların açılmasını ve bazı salgı bezlerinin kanallarının daha iyi çalışmasını sağlamaktadır.

Tiryaki Yöntemi:

Çay Demlemeye DairTürkiye’de çay demlemenin herkes tarafından kabul görmüş tek bir yöntemi olmadığı için birbirinden farklı birçok yöntemle karşılaşmak mümkündür. Elbette ki, çay demlemedeki bu farklılıklar, çayın tadında da farklılığa yol açmaktadır. Hatta doğru zannedilen ya da önemsenmeyen birçok nokta, çayda ciddi bir aroma kaybına neden olmakta ve çayın tadını bozmaktadır.

Kaliteli çay içmenin birinci şartı, elbette kaliteli çay kullanmaktır. Bunu  dışında demleme de büyük önem arz etmektedir ancak demlemenin öncesinde kullanılan malzemeler ve çayın saklanma koşulları da çayın tadını etkileyen faktörler arasında yer almaktadır.

Çayın Saklanma Koşulları

  • 1 kg dökme çayın ortalama 1 ayda tüketildiği düşünülürse, kuru çayın kalitesinin bozulmaması için saklama koşullarının da çayı demlemek kadar önemli olduğunu söylemek yanlış olmaz.
  • Çayı sıcak ve nemli ortamlardan özellikle uzak tutmanız gerekmektedir. Bunun yanı sıra mutfakta güneş görmeyecek bir yerde, örneğin tezgah içinde gölge bir alanda, muhafaza edin.
  • İyi işlenmiş siyah çaylar, vakumlu ambalajlarda ya da kapalı kutularda iki yıla kadar dayanabilmektedir. Çayı koyu renkli ve hava almaz bir kap içinde, rutubet tehlikesi olmayan bir yerde saklayın.
  • Çayınızı harici kokulardan etkilenmeyecek şekilde muhafaza edin. Çünkü çay keskin kokuları kolayca içine çeker ve bu da çayın kendi aromasının bozulmasına sebep olur. Bu nedenle muhafaza edildiği yerde koku yayan başka bitki veya gıda maddesi bulundurmamaya özen gösterin.

Malzemeler:

Unutmayın, çay demlerken kullanılan malzemeler, çayın tadını doğrudan etkileyen faktörlerdir.

Su:

  • Su belki de en önemli faktördür. Çayı demlerken kullanılan suyun temiz ve kaliteli olmasına dikkat edin. Musluk suyu yerine damacana ya da arıtılmış su kullanın.
  • Taze ve yumuşak su kullanın.
  • Kullanılan suyun mineral ve oksijen oranı ne kadar zengin olursa, çay da o kadar lezzetli olacaktır.
  • Çayı bekletilmiş ya da daha önceden kaynatılıp soğutulmuş suyla asla demlemeyin. Kaynayıp soğumuş su, daha az oksijen barındırdığından çayın aromasını bozar.

Demlik:

  • Çayın aromasını tam olarak yansıtması için en ideal malzeme porselen demliklerdir. zor da olsa, metal demlik kullanımından özellikle kaçınmalısınız.
  • Çay harici kokuları içine çeker demiştik, bu nedenle aynı demlikte farklı çay bitkileri demlemeyin.
  • Aynı nedenle, demliği asla deterjanla yıkamayın, sadece sıcak suyla temizleyin. Özenle demlediğimiz çaya sinmiş deterjan kokusunu hiçbirimiz istemeyiz.

Çay Demlemeye Dairİdeal Demleme Yöntemi:

Çayın dem kalitesi sadece çayın kalitesiyle değil, aynı zamanda demleme şekline de bağlıdır.

Başka bir deyişle, elimizdeki çay kaliteli bile olsa, yanlış demlenirse iyi dem vermez.

İyi çay demlemek için önemli olan çay demleme yönteminden ziyade, püf noktalarına dikkat etmek ve uygulamak.

Aşağıda Kullanabileceğimiz 2 Farklı Yöntemi Bulabilirsiniz:

Birinci Yöntem:

  1. Çaydanlıktaki su kaynatılırken içi boş demliği de çaydanlığın üzerine koyarak ısıtın.
  2. Su kaynadıktan sonra ocağın altını kapatın ya da çaydanlığı ateşten uzaklaştırın.
  3. Suyun kaynaması oksijen kaybına sebep olduğu için uzun süre kaynamış suyla çay demlenmesi tavsiye edilmez.
  4. Yani, suyu en fazla 10 saniye kaynatmalısınız.
  5. Su kaynadıktan sonra çaydanlığı ateşten alıp 3-4 dk bekletin ve suyun ısının 75-85 derece seviyelerine düşmesini bekleyin.
  6. Hâlâ sıcak olan suyu demliğin tek bir noktasından (üzerinde gezdirmeden) dökerek demleyin, böylece çayın haşlanmasını engellemiş olursunuz.
  7. Çayı demledikten sonra demliği çaydanlığın üzerine oturtun ve kısık ateşte 12-15 dakika bekleyin.

Püf Noktası 1:

Elimizde ısıölçer olmadığına göre, suyun 75-85 dereceye düştüğünü nasıl anlarız? Su kaynadıktan sonra fokurdaması tamamen bitmeli, 1-2 dakika beklemeli, ideal demleme ısısına ulaştık demektir. Su ısısının düşürülmesi iyi çay demlemenin püf noktalarından biridir. Çünkü kaynayan suyla çay demlendiğinde çay haşlanır ve aromasını kaybetmesine sebep olur. Bir kez daha hatırlatalım, çaydanlıktaki su 10 saniyeden fazla kaynayıp fokurdamamalıdır, yoksa gereğinden fazla oksijen kaybeder.

Önemli Not:

Kaynayarak oksijen kaybına uğramış suya tekrar oksijen kazandırmak için güzel bir yöntem mevcut: Çayı demlerken suyu yüksek mesafeden hava ile temas sağlayarak çayın üzerine dökün.

Püf Noktası 2:

Diğer püf nokta, çayın demlenme süresince (12-15 dakika boyunca) aynı ısıda kalması, (yani 75-85 derece). Demlikteki ısının yükselmemesi ya da azalmaması gerekiyor. Bu sebeple çayı demlerken ocağın altı iyice kısılmalıdır, tıpkı mum ateşi gibi. Hatta çaydanlıkla demliğin arasına bir bez, kapak vb. koyulursa çaydanlıktaki ısının demliğe geçmesi engellenir. Demlik sıcak olacak ama kızgın olmayacak.

İkinci Yöntem:

  1. Çay demlerken kullanılan diğer bir yöntemse, demleme esnasında, önce kaynatılıp biraz soğutulmuş suyun (75-85 derece), demliğe dökülmesi ve ardından kullanılacak miktardaki çayın demlikteki bu suyun içine konmasıdır.
  2. Her iki yöntem de aslında ayını amaca hizmet ediyor; çayı yakmadan demlemek.

Önemli Not:

Çayla ilgili birçoğumuzun bilmediği ya da önemsemediği diğer bir konuysa, tüketim alışkanlığıyla ilgili. Çay tamamen doğal bir ürün olduğu için, demlendikten sonra 20-25 dakika içinde mutlaka tüketilmelidir. 20-25 dakika sonra çay bayatlar, tadı acılaşır ve rengi koyulaşır. Bunu engellemenin bir yolu var: Demlik içinde filtre kâğıdı ya da demleme süzgeci kullanılabilir. Bunlardan biriyle çay demlenirse, çay demlendikten 20 dk sonra filtre kâğıdı ya da demlik süzgeci demliğin içinden alınarak çayın ömrü uzatılabilir.

Hadi bakalım yapın bir tavşan kanı çay da, için/içelim.

Afiyet olsun.

Bir önceki yazımızda , bir sonraki yazımızda ise tarifleri verilmektedir. Tariflerde kullanılan ölçüler

Yorumu gönder